Nihilist Penguen ve Modern İnsan

Nihilist Penguen ve Modern İnsan

Bir çağın kendine yabancılaşması üzerine

Son günlerde sosyal medya tek bir görüntüyle doldu:

Sürüsünden ayrılmış bir penguen, denize gitmesi gerekirken dağlara doğru yürüyor.

Yetmiş kilometre.

Sessiz, kararlı ve sonunda ölümle biten bir yürüyüş.

Milyonlar paylaştı.

Üzüldü.

Romantik buldu.

Metaforlar üretti.

Ama küçük bir ayrıntı vardı:

Bu görüntü yeni değildi.

2007 yılında Antarktika’da çekilmiş bir belgesel sahnesiydi.

Bilimsel bir gözlemdi.

Bugün ise bir çağ metaforuna dönüştü.

Uzmanlara göre bu tür davranışlar çoğu zaman yön kaybı, hastalık ya da fiziksel zayıflık nedeniyle görülür.

Doğada bunun adı cesaret değil, disoryantasyondur.

Ve sürüden ayrılan bir hayvan için son çoğu zaman bellidir.

Ama biz,

buna rağmen,

bir hayvanın yön kaybına felsefe üretmeyi seçtik.

---

## Modernizm bizi buraya getirdi

İnsan, yüzyıllardır “ilerleme” dediği bir hikâyenin peşinden gidiyor.

Modernizm akıl vaat etti.

Bilim vaat etti.

Özgürlük vaat etti.

Medeniyet kurduk.

Şehirler inşa ettik.

Algoritmalar yazdık.

Dünyayı hızlandırdık.

Ama insanı anlamadık.

Anlamı çözmedik.

Yönü çözmedik.

Kendimizi çözmedik.

Bunun yerine,

yönünü kaybetmiş bir hayvana bakıp,

onda hayat dersi aramaya başladık.

---

## Hayvanlara nihilizm, insana hiç

Belki de asıl sorun penguende değil.

Sorun, insanın kendisiyle yüzleşmekten kaçması.

Çünkü modern insan,

kendi boşluğunu görmektense

başkasının boşluğunu romantikleştirmeyi tercih ediyor.

Hayvanlara nihilizm yüklüyoruz.

Yürüyüşlere anlam yüklüyoruz.

Sessizliğe bilgelik yüklüyoruz.

Ama kendimize bakmıyoruz.

İnsanlığın yüzlerce yıldır çözemediği meseleleri

bir penguenin yürüyüşüne yüklemek,

aslında büyük bir kaçış.

Biz hayvanlara felsefe üretirken,

insanlığın kendisini hâlâ çözememiş olması

bu çağın asıl trajedisi.

---

## Aykırılığı hayatta sevmez, trajedide alkışlarız

Toplumda aykırı olan insan sevilmez.

İşini bırakan sorumsuzdur.

Hayatını değiştiren akılsızdır.

Düzeni bozan uyumsuzdur.

Ama uzaktan izlediğimizde,

aynı aykırılığı alkışlarız.

Çünkü başkasının trajedisini romantikleştirmek kolaydır.

Kendi hayatını değiştirmek zordur.

Pengueni alkışlamak bedavadır.

Kendini dönüştürmek pahalıdır.

---

## Nihilist bir penguen mi, nihilist bir çağ mı?

Belki de soruyu hayvana değil,

doğrudan kendimize sormak gerekir:

Bu gerçekten bir penguen hikâyesi mi?

Yoksa modern insanın

anlam üretme kabiliyetini kaybettiğinin

itirafı mı?

Modern insan,

anlam arayan ama anlam üretmeyen,

özgürlük isteyen ama sorumluluk almayan,

değişim hayranı ama değişimden korkan

bir varlığa dönüştü.

Ve şimdi,

kendi iç boşluğunu

yönünü kaybetmiş bir hayvanda seyrediyor.

---

## Bir çağ kurduk, kendimizi kaybettik

Modernizmi icat ettik.

Bilimi kurduk.

Teknolojiyi hızlandırdık.

Dünyayı küçülttük.

Ama insanı büyütemedik.

Bir çağ kurduk.

Bir medeniyet inşa ettik.

Ve sonunda,

yönünü kaybetmiş bir pengueni

rehber seçer hale geldik.

Doğada yönünü kaybeden bir hayvan ölür.

İnsansa yönünü kaybettiğini fark etmeden

bir ömür yaşayabilir.

Ama asıl mesele yön kaybı değildir.

Asıl mesele,

insanın artık

kendisini kaybetmiş olmasıdır.

Ve belki de bu çağın en büyük trajedisi,

bir penguenin nereye yürüdüğünü tartışırken,

insanın kendi nereye savrulduğunu

hiç sormamasıdır.